Bevoegd en bekwaam in de huisartsenpraktijk

In de huisartsenpraktijk worden regelmatig medische handelingen uitgevoerd die risico’s met zich mee kunnen brengen. Doktersassistenten en praktijkondersteuners zijn niet zelfstandig bevoegd om voorbehouden handelingen uit te voeren. Zij mogen deze alleen uitvoeren wanneer:

• de huisarts heeft vastgesteld dat de medewerker aantoonbaar bekwaam is

• én de medewerker zichzelf ook bekwaam voelt om de handeling uit te voeren

Het uitgangspunt blijft daarbij altijd:

Onbekwaam = onbevoegd.

Het vastleggen en periodiek beoordelen van bekwaamheden is daarom een belangrijk onderdeel van goed kwaliteitsmanagement in de huisartsenpraktijk.

Voorbehouden handelingen

Alle gedelegeerde voorbehouden handelingen moeten worden getoetst. Denk bijvoorbeeld aan:

• injecteren

• hechten

• katheteriseren

• puncties

• het inbrengen van een infuus

Risicovolle handelingen

Ook risicovolle handelingen moeten worden beoordeeld op bekwaamheid. Dit zijn handelingen waarbij gezondheidsschade kan ontstaan wanneer ze onzorgvuldig worden uitgevoerd.

Daarom mogen deze handelingen alleen worden uitgevoerd door medewerkers die aantoonbaar bekwaam zijn én wanneer de huisarts de delegatie verantwoord vindt.

De geldigheidsduur van een bevoegd- en bekwaamverklaring is niet wettelijk vastgelegd. Veel praktijken hanteren een termijn van één tot twee jaar.

Belangrijker dan een vaste termijn is echter dat bekwaamheid opnieuw wordt beoordeeld wanneer:

• een handeling lange tijd niet is uitgevoerd

• er nieuwe richtlijnen of protocollen zijn

• er incidenten zijn geweest of twijfel ontstaat over de bekwaamheid

Ook hier blijft het uitgangspunt gelden: onbekwaam = onbevoegd.

Een externe partij mag ondersteuning bieden bij het toetsen van vaardigheden.

• Ja: een externe partij mag de toetsing uitvoeren

• Nee: een externe partij mag niet namens de huisarts iemand bevoegd en bekwaam verklaren

De huisarts blijft altijd eindverantwoordelijk voor de bevoegd- en bekwaamverklaring.