Richtlijnen en standaarden
Werken volgens de laatste richtlijnen
Als praktijk verleen je zorg volgens de actuele NHG-standaarden en andere relevante professionele richtlijnen. Deze worden regelmatig bijgewerkt. Het is daarom belangrijk dat wijzigingen niet alleen worden opgemerkt, maar ook daadwerkelijk bij het hele team terechtkomen. Bespreek nieuwe of aangepaste richtlijnen bijvoorbeeld tijdens een werkoverleg, zodat iedereen op een uniforme manier werkt.
Soms kan er een goede reden zijn om van een richtlijn af te wijken. De individuele situatie van een patiënt kan daarom vragen. In dat geval is het belangrijk om de afwijking goed te onderbouwen en vast te leggen in het patiëntdossier. Zo blijft voor jezelf en je collega’s duidelijk waarom een andere keuze is gemaakt.
Afspraken maken én toetsen
Afspraken zijn alleen waardevol wanneer ze niet alleen worden gemaakt, maar ook worden nageleefd. Daarom is het binnen het kwaliteitssysteem belangrijk om regelmatig te toetsen of de praktijk daadwerkelijk werkt volgens de gemaakte afspraken.
Hoe weet je of afspraken in de praktijk ook daadwerkelijk worden nageleefd? Dat kun je inzichtelijk maken door het uitvoeren van steekproeven (we noemen dit in kwaliteitsmanagement prestatie-indicatoren (PI’s)). Onderstaand voorbeeld laat zien hoe je dit kunt doen aan de hand van de registratie van antibiotica-allergieën.
Voorbeeld: PI Registratie antibiotica-allergie
Antibioticaresistentie is een groeiend probleem binnen de gezondheidszorg. Ongeveer 3% van de patiënten in een huisartsenpraktijk heeft een geregistreerde antibiotica-allergie. Het is echter niet altijd duidelijk of hierbij daadwerkelijk sprake is van een allergie, of van een bijwerking die ten onrechte als allergie is geregistreerd.
Onvolledige of onjuiste registraties kunnen ertoe leiden dat huisartsen onnodig uitwijken naar reserve-antibiotica. Een correcte registratie helpt dit te voorkomen en draagt bij aan verantwoord antibioticagebruik. Het huisartsinformatiesysteem (HIS) kan hierbij een belangrijke ondersteunende rol spelen.
Meer achtergrond over dit onderwerp lees je in het artikel HIS-registratie van antibiotica-allergie moet beter van Huisarts & Wetenschap.
Hoe controleer je de stand van zaken binnen jouw praktijk?
Deze gegevens zijn nodig om te kunnen beoordelen of sprake is van een acute allergische reactie, een vertraagde reactie of mogelijk een bijwerking.
- 1. Maak een selectie van patiënten met een geregistreerde antibiotica-allergie of antibiotica-gerelateerde contra-indicatie in het HIS.
- 2. Neem een steekproef van minimaal 10 patiënten met een geregistreerde allergie voor een van de meest voorgeschreven antibioticagroepen, zoals penicillines, tetracyclines, nitrofurantoïne, macroliden of fluorchinolonen.
- 3. Beschouw een registratie als compleet wanneer onderstaande informatie aanwezig is: o een beschrijving van de symptomen; o de tijd tussen inname van het geneesmiddel en het ontstaan van de symptomen; o de duur van de symptomen.
Bereken je score
Bereken het percentage complete registraties als volgt:
Aantal gecontroleerde patiënten met een complete, terechte registratie
———————————————————————————————– × 100%
Aantal gecontroleerde patiënten
Leg een allergie niet alleen vast in vrije tekst. Controleer of deze correct is geregistreerd met de juiste ICPC-code of in de officiële contra-indicatiemodule van het HIS, zodat de medicatiebewaking bij het voorschrijven en in de keten goed werkt.
Bespreek de resultaten in het team
Bespreek de uitkomsten met elkaar en stel verbeteracties vast.
- Is verbetering nodig? Zo ja, wat is het gewenste niveau?
- Welke acties kunnen worden genomen om de kwaliteit van registraties te verbeteren?
- Welke afspraken maak je om ervoor te zorgen dat nieuwe registraties vanaf nu volledig worden vastgelegd?
- Wat doe je met bestaande, incomplete registraties? Ga je deze actief nalopen en aanvullen?
Aan de slag
Patiëntenzorg draait om de dagelijkse keuzes die je samen met het team maakt. Het gaat om het volgen van actuele richtlijnen, het zorgvuldig vastleggen van zorgverlening en het regelmatig toetsen of afspraken ook daadwerkelijk worden nageleefd. Door hier bewust aandacht aan te besteden, werk je continu aan veilige, verantwoorde en kwalitatief goede zorg voor iedere patiënt.